Na markantnom uzvišenju iznad Knjaževca, sa kog se pruža pogled na grad i okolinu, uzdiže se Gurgusovačka kula – jedno od najznačajnijih i najupečatljivijih istorijskih obeležja ovog kraja.
Podignuta u 18. veku, na mestu nekadašnjeg turskog šanca koji je služio za nadgledanje grada, kula je tokom vekova menjala svoju namenu, ali je zauvek ostala simbol burne i slojevite prošlosti Knjaževca.
U periodu između 1842. i 1844. godine, Gurgusovačka kula je preuređena i pretvorena u tamnicu u kojoj su zatvarani politički protivnici tadašnje vlasti. Zbog surovih uslova i simbolike represije, u narodu je bila poznata kao „srpska Bastilja“. Njeno spaljivanje 1859. godine, po nalogu kneza Miloša Obrenovića, predstavljalo je prelomni istorijski trenutak za ovaj kraj. U znak sećanja na taj događaj, meštani su iste godine promenili ime svoje varošice iz Gurgusovac u Knjaževac, po knezu Milošu Obrenoviću.
Od nekadašnje masivne građevine danas je sačuvan jedan zid sa puškarnicama i ulazna kapija, ali i pored toga, Gurgusovačka kula i dalje snažno svedoči o prošlim vremenima. Danas je ovaj prostor uređen kao savremeni, višenamenski ambijent namenjen kulturnim, javnim i društvenim događajima, izložbama, okupljanjima i manifestacijama.
Okružena parkom i dečjim igralištem, Gurgusovačka kula predstavlja spoj istorije, kulture i svakodnevnog života, mesto gde se prošlost i sadašnjost Knjaževca susreću. Kao takva, ona ima veliki potencijal da bude nezaobilazna tačka u turističkoj ponudi grada, kako za domaće, tako i za strane posetioce željne autentičnih priča i ambijenata.
Ovaj prilog realizovan je u okviru projekta koji je u 2025. godini podržala Opština Knjaževac. Stavovi i sadržaj izneti u prilogu predstavljaju isključivo autorski doprinos i ne moraju nužno odražavati zvanične stavove organa koji je podržao realizaciju projekta.
