U knjaževačkom kraju, odnosno u ovom delu jugoistoka Srbije, govori se da se igraju najlepša kola, tzv. tradicionalni srpski ples.
Meštani knjaževačkih sela kažu da je oblast jugoistočne Srbije, kada je u pitanju ova vrsta igre, najraznovrsnija i najzanimljivija celina u zemlji.
Tome prethodi blizina Makedonije i Bugarske, ali i veoma bogata i burna istorijska dešavanja koja su ostavila trag i u ovom segmentu društva.
Jugoistok zemlje Srbije, do jednog dela zapadne Bugarske i severoistoka Makedonije, predstavlja veoma jedinstvenu celinu kada su u pitanju oblasti stvaralaštva, a po najviše u narodnoj muzici i igri.
Mnogi narodi ostavili su dosta tragova, a od pojedinih možemo izdvojiti Levante iz Grčke, odnosno Osmanlije koji su najviše ostavili traga u igranju.
Kod nas postoji veliki broj osnovnih igračkih tipova, raznih muzičkih pratnji, kao i brojnih tradicionalnih instrumenata, od kojih su gajde danas najzastupljenije.
U ovom delu Srbije postoje mnoge muzičke varijante kao što su banjski čačak, svrljiški čačak, niški čačak, stara bosara, piperana, pirotski čačak, šilovački čačak, pčinjski čačaki mnogi drugi. Pored toga, zastupljene su i osamputka, četvorka, selsko oro, samački, trojanac, rumenka, polomka, vlasinka, bugarka, šestorka…
U Knjaževačkim selima ljudi i dan danas pričaju da se na ovim prostorima igraju najlepša kola.
Kod nas ljudi igraju iz srca i lepo za oko. Mi smo narod koji je po prirodi veseo i moramo čuvati našu tradiciju i istoriju, da i deca koja dolaze znaju da se u našim krajevima igraju najlepše igre, kaže Životka Kostić iz sela Šestigabar.
Kada govorimo o igrama i pesmama nikako ne smemo ispustiti da govorimo i o instrumentima koji su pratili svirku, a neki od njih su: gajde, tapan, truba, frula i sl.
(Ovi tekstovi su deo projekta “Sačuvajmo Knjaževac i običaje od zaborava“ koji je sufinansiran iz javnih sredstava Opštine Knjaževac, a ima za cilj da u skladu sa Zakonom o javnom informisanju doprinese većoj vidljivosti Knjaževca i širem informisanju javnosti o ovom kraju)
