Na osam kilometara severno od Knjaževca, u selu Ravna, nalazi se Arheo-etno park – jedinstvena i nesvakidašnja destinacija koja na autentičan način spaja običaje, tradiciju i kulturno nasleđe ovog kraja. Ovaj prostor posetioce vraća čak dve stotine godina unazad, u svakodnevni život sela s kraja 19. i početka 20. veka, nudeći doživljaj prošlosti koji se ne samo posmatra, već i oseća.
Centralno mesto u etno-kompleksu zauzima stara moravska kuća, građena od bondruka, koja je preneta sa obronaka Stare planine. Već na prvi pogled, ova kuća budi maštu – lako je zamisliti domaćina kako na drvenom doksatu dočekuje goste, poziva ih da sednu na trošnošce oko ognjišta i započne razgovor u duhu nekih jednostavnijih, ali toplijih vremena. Boravak u ovom ambijentu pruža priliku da se, makar na trenutak, oseti kako se nekada živelo.
U dvorištu se nalazi i „prizemljuša“, sa vencima paprike okačenim o neravne duvare, kao i kazanica za pečenje rakije sa lulom od trešnjinog drveta, koja svedoči o dugoj tradiciji proizvodnje domaćih pića u ovom kraju. Posebnu pažnju privlači i grnčarska radionica, u kojoj se može sagledati veština izrade upotrebnih predmeta na način kako se to činilo generacijama unazad.
Arheo-etno park Ravna nije samo mesto tradicije, već i prostor znanja i istraživanja. U zgradi stare seoske škole danas radi istraživačka stanica, namenjena studentima i naučnicima, čime se ovom lokalitetu daje i savremena obrazovna i naučna dimenzija. U neposrednoj blizini nalazi se i lapidarijum sa rimskim kamenim spomenicima pronađenim na kasnoantičkom lokalitetu Timacum Minus, jednom od najznačajnijih rimskih nalazišta u istočnoj Srbiji.
Među vrednim arheološkim nalazima posebno se izdvaja kip Dionisa, boga vina u rimskoj mitologiji, koji dodatno potvrđuje značaj ovog prostora u antičkom periodu. Simbolika vina nastavlja se i danas – u podrumu jedne od kuća uređen je muzej vina sa vinotekom, gde se tradicija vinogradarstva i vinarstva povezuje sa savremenom turističkom ponudom.
Arheo-etno park Ravna danas predstavlja celinu u kojoj se susreću praistorija, antika, tradicija i savremeni život. Kao takav, on ima izuzetan potencijal za razvoj kulturnog, edukativnog i tematskog turizma, nudeći posetiocima autentično iskustvo i snažan doživljaj identiteta knjaževačkog kraja.
Ovaj prilog realizovan je u okviru projekta „Skriveni biseri Knjaževca – turistički đerdan istočne Srbije“, koji je u 2025. godini podržala Opština Knjaževac. Sadržaj i stavovi izneti u tekstu predstavljaju isključivo autorski doprinos i ne moraju nužno odražavati zvanične stavove organa koji je podržao realizaciju projekta.
