Timacum Minus: Rimski grad kod Ravne koji je čuvao rudnike Stare planine

Na levoj obali Belog Timoka, oko 400 metara istočno od sela Ravna i desetak kilometara od Knjaževca, nalaze se ostaci rimskog utvrđenja Timacum Minus. Bio je to upravni centar rimske rudarske oblasti od sredine 1. do sredine 5. veka nove ere.

„Manji Timok“

Ime utvrđenja sastoji se od reči Timacum, koja se odnosi na reku Timok, i minus, što na latinskom znači „manji“.

Pročitajte iKnjaževcu 17,83 miliona dinara za kulturu i očuvanje kulturnog nasleđa

Utvrđenje od dva hektara

Utvrđenje je pravougaone osnove, dimenzija oko 144 sa 112 metara, i zauzima oko dva hektara. Prvo, zemljano utvrđenje podignuto je u drugoj polovini 1. veka.

Privreda grada bila je vezana za rudno bogatstvo Stare planine – u okolini su postojala nalazišta zlata, srebra, bakra, olova i gvožđa.

Iskopavanja od 1975. godine

Ostatke su u 19. veku zabeležili putopisci, među njima i Feliks Kanic, a sistematska arheološka istraživanja počela su 1975. godine. Vode ih Arheološki institut iz Beograda i Zavičajni muzej Knjaževac.

Otkriveni su bedemi i južna kapija utvrđenja, koja je konzervirana. U naselju oko utvrđenja pronađeni su žrtvenici posvećeni Jupiteru Dolihenu, Dijani, Marsu i Mitri, kao i nekropole iz rimskog i srednjeg veka.

Nalazište treba čuvati

Lokalitet je godinama oštećivan nelegalnim kopanjem i pretraživanjem detektorima metala. Svaki nalaz sa ovog prostora pripada kulturnoj baštini, a o sumnjivim aktivnostima na nalazištu građani mogu obavestiti Zavičajni muzej ili policiju.