NEMI SVEDOCI ISTORIJE U SPOMEN PARKU U KNJAŽEVCU

U centru Knjaževca, u parku na levoj obali Svršljiškog Timoka,“svečano se pruža staza istorije ovog kraja“, opasana celom dužinom kamenim stećcima na kojima su hronološki uklesani najznačaji fragmenti, borbi, stradanja, pobeda i junaka.

U mnogim ljutim borbama palo je oko 6.000 boraca i njima je ovaj spomenik posvećen.

Pročitajte iVremeplov: Kako je Gurgusovac postao Knjaževac

Na ulazu spomeničkog kompleksa je kapija, a na njoj stihovi knjžvenika Ivana Lalića:“Srbija sunčeva kuća, iz pepela se svoga diže, svetlošću sama sebe zida, slobodom sama sebi svetli“ a zatim se „staza istorije proteže“ do reke. Pored epigrafkih i reljefnih spomenika ukamenu, u Spomen parku dominiraju kapija i atrijum sa sunčanim satom, kao i dva spomenika.

Minijatura spomenika u bronzi posvećena je ratnicima iz rata 1876-1878, kao i spomenik Crvenoarmejcima.

Spomenik je zamišljen kao grupna forma u kojoj nije posebno naglašen ni jedan element. Na ulazu u Spomen – park nalazi se visoka kapija od bigra, pokrivena ćeramidom koja simboliše Gurgusovačku kulu. Od ulazne kapije vodi Staza istorije, i u prvom delu aleje nalaze se kamene staze na kojima su hronološkim redom ispisana imena bitaka, pokreta i boraca za slobodu. Tamo gde „aleja počinje da se spušta“ ka reci „načičkane“ su kamene kućice „fantastičnog grada“.

Dok su na prvom delu „aleje“ 29 kamenih stela slovima i ciframa ispisana imena i datumima istorijskih događaja, u drugom delu na 24 kamena elementa „kuća“, ornamentikom u kamenu izraženo je uzdizanje i padanje, stradanje i pobede, život i smrt – slika života narodaovoga kraja i njegove osećanosti. U sklopu Spomen – parka je atrijum sa arkadama.

Spomenik je otkriven 1971. godine, a autor Bogdan Bogdanović, arhitekta iz Beograda čije jedelo i monumentalni Spomen park u Sremskoj Mitrovici, gde su ustaše 1942. godine streljaljeoko 8.000 sremskih seljaka, samo zato što su Srbi. Pripadnici boračkih organizacije iz Timočkekrajne svake godine, početkom septembra, odlaze na to svetilište kako bi se poklonili senimanedužnih žrtava kraj obale Save.